Wasmiddelen
Wasstrips vol plastic/PVA? Reactie Keuringsdienst van Waarde
Misschien heb je het gezien of gehoord: de aflevering over wasstrips van de Keuringsdienst van Waarde. Sindsdien krijgen we veel vragen van klanten die zich zorgen maken. Dat begrijpen we heel goed, en daarom schrijven we deze blog.
Het onderwerp is namelijk een stuk genuanceerder dan het in de uitzending leek. Sommige uitspraken kloppen in chemische zin, maar missen context. En juist die context is belangrijk om een eerlijke conclusie te kunnen trekken.
Leestijd 7 min.
Geschreven door
Evi
Geplaatst
16 December 2025
In deze blog leggen we stap voor stap uit:
wat er precies in wasstrips zit,
wat dat betekent voor mens en milieu,
en waarom het in de praktijk lang niet zo zorgwekkend is als het nu voor veel mensen voelt.
Samenvatting
De aflevering van Keuringsdienst van Waarde over wasstrips heeft bij veel mensen zorgen en vragen opgeroepen.
Wasstrips bevatten PVA (polyvinylalcohol), een stof die in chemische zin een plastic is, maar zich heel anders gedraagt dan traditioneel plastic.
PVA lost volledig op in water en vormt geen vaste microplastics.
Volgens Europese definities valt PVA niet onder microplastics.
De uitspraak dat PVA alleen bij 60 graden afbreekt is te kort door de bocht; testen laten zien dat PVA ook bij lagere temperaturen grotendeels biologisch afbreekt.
PVA wordt al tientallen jaren veilig gebruikt in producten zoals waspods, medicijnen en medische toepassingen.
De grootste bron van microplastics tijdens wassen komt meestal uit kleding, niet uit wasmiddel.
Wasstrips zijn niet perfect, maar verminderen wel andere grote milieubelastingen zoals plastic verpakkingen, transport, watergebruik en CO₂-uitstoot.
Er wordt actief gewerkt aan PVA-vrije wasstrips, maar deze zijn nog niet klaar voor grootschalige productie.
Binnen de huidige mogelijkheden blijven wasstrips volgens de beschikbare kennis een praktische en milieuvriendelijkere keuze.
Wat wordt er in de uitzending gezegd?
In de aflevering van Keuringsdienst van Waarde werd gekeken naar wasstrips en hoe milieuvriendelijk deze producten zijn.
De belangrijkste punten die werden genoemd, zijn de volgende:
Wasstrips bevatten PVA (polyvinylalcohol).
PVA is in chemische zin een plastic.
Omdat PVA oplost in water, is de vraag wat er daarna mee gebeurt.
Volgens de uitzending is PVA alleen goed afbreekbaar onder specifieke omstandigheden, zoals bij hoge temperaturen.
Daarom werd de suggestie gewekt dat wasstrips niet zo plasticvrij of milieuvriendelijk zijn als vaak wordt gedacht.
De uitzending zette hiermee vooral vraagtekens bij de claims die sommige merken gebruiken, zoals “plasticvrij”.
In de volgende delen van deze blog leggen we uit waar deze uitspraken vandaan komen, wat er klopt, en waar belangrijke nuance ontbreekt.
2. Wat is PVA eigenlijk?
PVA staat voor polyvinylalcohol. Het is een stof die al heel lang wordt gebruikt in allerlei alledaagse producten. In wasstrips heeft PVA één duidelijke functie: ervoor zorgen dat de strip bij elkaar gehouden wordt.
Chemisch gezien is PVA een zogenoemd polymeer. In de breedste scheikundige betekenis valt het daardoor onder de noemer “kunststof/plastic”. Dat klinkt misschien heftig, maar het is belangrijk om te weten dat niet elke kunststof zich hetzelfde gedraagt.
Het grote verschil zit in het gedrag in water:
Traditioneel plastic (zoals PET of PVC) lost niet op, breekt nauwelijks af en blijft als vast materiaal achter in het milieu.
PVA daarentegen lost volledig op in water en vormt geen zichtbare of vaste deeltjes.
Je kunt het een beetje vergelijken met suiker in thee. Suiker verdwijnt niet, maar het lost op en gedraagt zich heel anders dan een hard, vast stukje plastic.
PVA wordt niet alleen in wasstrips gebruikt. Het zit al tientallen jaren in producten waar mensen dagelijks en direct mee in contact komen, zoals:
waspods en vaatwastabletten,
medicijnen (bijvoorbeeld als coating om een tablet),
oogdruppels en andere medische toepassingen.
Dat betekent niet dat PVA helemaal onschuldig is, maar wel dat het een goed begrepen en veelgebruikte stof is, met een heel ander profiel dan het plastic waar we meestal aan denken bij milieuproblemen.
Het klopt dus dat PVA in chemische zin onder de brede categorie “plastic” valt. Maar in de praktijk is het verschil groot. Niet elk materiaal dat technisch een plastic is, heeft ook dezelfde milieu-impact. Juist dit onderscheid ontbreekt vaak in korte discussies. En precies daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen het woord “plastic” op zichzelf.
Is PVA een microplastic?
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag: is PVA een microplastic? Het korte antwoord is: dat hangt af van welke definitie je gebruikt.
Microplastics worden meestal gedefinieerd als kleine, vaste plastic deeltjes die niet oplossen in water en die zich kunnen ophopen in het milieu. Denk bijvoorbeeld aan kleine vezels uit polyester kleding of minuscule stukjes afgebroken plastic.
PVA past daar niet in, omdat:
PVA volledig oplost in water,
het geen vaste deeltjes vormt,
en dus niet als een zichtbaar of meetbaar plastic deeltje blijft rondzweven.
Om die reden valt PVA volgens de Europese regelgeving niet onder de definitie van microplastics. In die wetgeving gaat het specifiek om vaste, onoplosbare plastics.
Tegelijk is het goed om eerlijk te zijn: sommige organisaties gebruiken een bredere definitie van microplastics en rekenen alle synthetische polymeren mee, ook als ze oplosbaar zijn. Vanuit die invalshoek wordt PVA soms wél zo genoemd.
Dat betekent dus niet dat één van de twee “liegt”, maar dat er verschillende definities naast elkaar bestaan. Het is geen zwart-wit verhaal. Wat wel vaststaat, is dat PVA zich heel anders gedraagt dan de microplastics waar de meeste milieuzorgen over bestaan.
3. Hoe zit het met de afbreekbaarheid van PVA?
Een veelgehoorde uitspraak na de uitzending is dat PVA alleen zou afbreken bij 60 graden Celsius. Dat klinkt zorgelijk, maar dit beeld is te simpel.
Die 60-gradentest is een laboratoriumstandaard. Wetenschappers gebruiken zo’n test om stoffen onder vaste, vergelijkbare omstandigheden te meten. Het is niet de enige manier waarop PVA kan afbreken, en het zegt ook niet dat afbraak bij lagere temperaturen onmogelijk is.
In de praktijk spelen meerdere factoren een rol, zoals:
micro-organismen (bacteriën),
tijd,
en de omstandigheden in rioolwaterzuiveringsinstallaties.
De PVA die wij gebruiken in onze wasstrips is getest op biologische afbreekbaarheid door TÜV, een onafhankelijke testorganisatie. Uit deze testen blijkt dat het PVA:
na 7 dagen ongeveer 61% is afgebroken,
na 28 dagen ongeveer 90% is afgebroken,
bij een temperatuur van ongeveer 22 graden Celsius.
Dat laat zien dat PVA ook bij normale temperaturen grotendeels afbreekt, en niet alleen onder extreme of onrealistische omstandigheden.
Betekent dit dat PVA direct en volledig verdwijnt in de waterzuiveringsinstallatie? Nee. Maar het betekent wel dat het beeld dat PVA “niet afbreekt” of “alleen bij 60 graden” afbreekt, niet klopt.
4. Plaatsing in de bredere context
Als we het hebben over milieu-impact, is het belangrijk om het hele plaatje te bekijken. Wasstrips staan niet op zichzelf, en PVA is maar een klein onderdeel van wat er tijdens het wassen gebeurt.
Bij vrijwel elke wasbeurt komen er bijvoorbeeld microplastics vrij uit kleding, vooral uit synthetische stoffen zoals polyester, nylon en fleece. Dit zijn echte, vaste microplastics die niet oplossen in water en moeilijk uit het afvalwater te filteren zijn. Deze uitstoot gebeurt ongeacht welk wasmiddel je gebruikt, vloeibaar, poeder, pods of strips.
Daarnaast bevatten veel conventionele wasmiddelen stoffen zoals fosfonaten en andere hulpstoffen die slecht of helemaal niet biologisch afbreekbaar zijn. Deze stoffen kunnen bijdragen aan watervervuiling en blijven vaak langer in het milieu aanwezig. In onze wasstrips gebruiken wij deze stoffen bewust niet.
Dat betekent niet dat wasstrips alle milieuproblemen oplossen. Maar het laat wel zien dat de discussie niet alleen moet gaan over één ingrediënt. De grootste milieubelasting van wassen komt vaak uit andere bronnen, die minder zichtbaar zijn maar wel aantoonbaar groter.
Door wasstrips te gebruiken, verander je die context niet volledig, maar je vermijdt wel een aantal bekende en grotere milieubelastingen.
5. Zijn wasstrips dan perfect? Nee.
Laten we daar eerlijk over zijn: geen enkel wasmiddel is perfect. Elke manier van wassen heeft impact op het milieu. Watergebruik, energie, grondstoffen, het hoort er allemaal bij.
Wasstrips zijn dus geen magische oplossing die alles oplost. Ook wij beweren dat niet. Maar wat wasstrips wél doen, is een aantal grote en bekende milieubelastingen verminderen.
Denk bijvoorbeeld aan:
plastic verpakkingen: geen grote flessen of dozen,
transport: wasstrips zijn licht en compact, dus minder uitstoot tijdens vervoer,
watergebruik: geen water in het product zelf,
CO₂-uitstoot: door efficiëntere productie en logistiek.
Daarmee zijn wasstrips geen “perfect” product, maar wel een praktische stap in de goede richting. Voor veel mensen is het een haalbare manier om hun dagelijkse keuzes iets duurzamer te maken, zonder ingewikkelde aanpassingen.
Duurzaamheid is zelden alles-of-niets. Het gaat vaak om beter, stap voor stap. En precies in dat kader zien wij wasstrips.
6. Hoe nu verder?
Hoewel we achter onze wasstrips staan, blijven we kritisch op onszelf. Beter kan altijd, en dat geldt ook voor ons product.
We zijn daarom al geruime tijd bezig met de ontwikkeling van PVA-vrije wasstrips.
Goed nieuws: dit is technisch al gelukt.
Minder goed nieuws: het is op dit moment nog lastig om dit type strip op grote schaal te produceren met dezelfde kwaliteit, oplosbaarheid en waskracht die je van ons gewend bent.
Dat betekent dat we nog een aantal praktische uitdagingen moeten oplossen voordat we deze nieuwe strips verantwoord kunnen aanbieden. We kiezen er bewust voor om hier transparant over te zijn, in plaats van te snel iets te beloven wat nog niet klaar is.
Zodra we een PVA-vrij alternatief hebben dat:
goed schoonmaakt,
betrouwbaar oplost,
en écht een lagere milieu-impact heeft,
zullen we zonder twijfel overstappen.
We blijven stappen zetten, ook als die niet altijd meteen zichtbaar zijn.
7. Conclusie en afsluiting
Na alle uitleg kunnen we het als volgt samenvatten: wasstrips zijn niet perfect, maar ook zeker geen scam. De discussie rondom PVA laat zien hoe belangrijk nuance is. Een stof kan in chemische zin “plastic” zijn, terwijl het gedrag en de impact in de praktijk totaal anders zijn.
PVA lost op in water, vormt geen vaste microplastics en breekt grotendeels biologisch af. Tegelijk erkennen we dat geen enkel wasmiddel volledig impactvrij is. Dat geldt voor vloeibaar wasmiddel, poeder, pods én strips.
Wat voor ons de doorslag geeft, is het totaalplaatje.
Wasstrips verminderen aantoonbaar andere grote milieubelastingen, zoals plastic verpakkingen, transportvolume, watergebruik en CO₂-uitstoot. Binnen de huidige mogelijkheden zien wij ze daarom als een praktische en duidelijk milieuvriendelijkere keuze.
We blijven kritisch, transparant en gericht op verbetering. Maar op basis van de kennis en testen die er nu zijn, staan wij nog steeds achter wasstrips en gebruiken we ze ook zelf met een gerust gevoel.
Dank je wel dat je de tijd hebt genomen om dit te lezen. We waarderen het enorm dat klanten kritisch zijn en vragen stellen, juist dat helpt om producten en keuzes beter te maken.
Hopelijk heeft deze blog je geholpen om het onderwerp in perspectief te zien en zelf een goed geïnformeerde mening te vormen. Twijfels of vragen zijn altijd welkom. Transparantie vinden we belangrijk, ook als het gesprek soms ingewikkeld is.
Heb je na het lezen nog vragen, of wil je ergens dieper op ingaan? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.
